Izikhokelo Zokuziphatha ezifunekayo kuphando
Imvume ekwazisiweyo iqinisekisa ukuba isigidimi, umthengi kunye nabaphandi-nxaxheba bayazi zonke iingozi ezikhoyo kunye neendleko ezichaphazelekayo kunyango okanye kwinkqubo. Bobabini isigulane esifumana unyango kunye nenkxaso-mali yabaxhasi kufuneka iqaphele nayiphi na ingozi enokwenzeka.
Ukufumana imvume enolwazi ukuba ibhekwe njengento efanelekileyo, inxaxheba kufuneka ibe nekhono, kwaye imvume kufuneka inikezwe ngokuzithandela.
Izinto ezenziwe ngeMvume yokuCandwa kweNzululwazi
Ngokombutho we- American Psychological Association , abaphandi kufuneka benze oku okulandelayo ukuze bafumane imvume enolwazi kubafundi abathatha uphando lwezezingqondo :
1. Yazisa abathathi-nxaxheba ngenjongo yophando, ixesha elilindelekileyo lokufunda kunye neenkqubo eziza kusetyenziswa.
2. Abachaphazelekayo mabaxelelwe ukuba banelungelo lokunciphisa ukuthatha inxaxheba kwisifundo. Kwakhona kufuneka baqonde ukuba banokurhoxisa ukuvavanya nanini na.
3. Abathathi-nxaxheba kufuneka baqaphele nayiphi na imiphumo enokwenzeka yokunciphisa okanye ukurhoxisa kwisifundo.
4. Abathathi-nxaxheba kufuneka baqaphele nayiphi na imiphumo emihle yokuthatha inxaxheba kwisifundo. Oku kubandakanya nayiphi na ingozi ekhoyo, imiphumo emibi okanye into engeyiyo into engeyiyo.
5. Abathathi-nxaxheba kufuneka baqaphele ngeenzuzo zokuphanda.
6. Nayiphi na imingcele yemfihlo kufuneka ibhengezwe.
7. Naliphi na inkuthazo yokuthatha inxaxheba kufuneka ichongwe ngokucacileyo.
8. Abachaphazelekayo mabaxelelwe ukuba ngubani onokuqhagamshelana naye ukuba enemibuzo malunga nophando okanye amalungelo abathathi-nxaxheba kwisifundo.
Abaphandi bafumana njani imvume yoMvume?
Abaphandi banokufumana ukuqinisekiswa okubhaliweyo okanye okubhaliweyo ukuba baqaphele kwaye baqinisekise ukuba bonke abathathi-nxaxheba banikezele imvume enolwazi ukuba bathathe inxaxheba.
Kwiimeko ezininzi, abaphandi basebenzisa ifom ebhaliweyo ebonisa yonke inkcazelo efunekayo kwaye ivumela abadlali ukuba batyikitye kunye nomhla ukuqinisekisa ukuba bafunde kwaye baqonda ulwazi.
Ngaba Umyalelo Wemvume Uhlale Uyimfuneko?
Kukho izimbalwa ezimbalwa apho i-APA ibonisa ukuba izazi zengqondo zingenza ngaphandle kwemvume enolwazi. Iimeko ezinje zibandakanya xa kukho ukucinga okucacileyo ukuba uphando aluyi kubangela nayiphi na ingxaki okanye ingozi. Omnye umzekelo xa kuqhutyelwa isifundo njengenxalenye yecandelo lekharityhulam eliqhelekileyo okanye lezemfundo.
Izifundo ezibandakanya imibuzo engaziwayo, idatha yolondolozo okanye ukugcinwa kwemvelo ayifuni imvume yolu xwebhu nje kuphela ukuba uphando alukho umngcipheko kubathathi-nxaxheba. Kumaxa apho imvume enolwazi ingafunwa, abathathi-nxaxheba bangakwazi ukuhoxisa nanini na.
I-Consent Informed and Use of Deception in Research
Kuthekani ngamacala apho ukukhohlisa kunokuba yinxalenye ebalulekileyo yophando? Kwezinye iziganeko, ukwazisa abathathi-nxaxheba malunga nohlobo lovavanyo kungathonya indlela abaziphatha ngayo, ngoko ke, iziphumo.
I-APA ibonisa ukuba inkohliso ifanele yenzeke kuphela xa ukusetyenziswa kwezicwangciso ezinjalo kulungelelweyo kunikwe into enokufunyanwa ekuqhubeni isifundo.
Ngokuqhelekileyo ngumsebenzi weBhodi yokuHlola iNkcazo ukuqinisekisa ukuba ukusetyenziswa kwenkohliso kuyamkeleka kwaye unike imvume yokuba ezo zifundo ziqhutywe.
Ukuba abaphandi basebenzisa inkohliso njengenxalenye yolu vavanyo, izikhokelo zomgaqo-nkqubo zibonisa ukuba abathathi-nxaxheba mabaxelelwe ngokukhohlisa kunye nohlobo lwangempela lovavanyo ngokukhawuleza. Xa ukukhohlisa okunjalo kubonakalisiwe, abathathi-nxaxheba kufuneka banikezwe ithuba lokurhoxisa idatha yabo ukuba bayathanda.
> Umthombo:
> I-American Psychological Association. Imigaqo yokuziphatha yezengqondo.